दैलेख — ठाँटीकाँध गाउँपालिका–२, भिमपाइलाका रबिन्द्र थापा विद्यार्थी जीवनदेखि सामाजिक न्याय, शिक्षा, जनअधिकार तथा सामाजिक परिवर्तनका सवालमा सक्रिय रहँदै आएका सामाजिक तथा राजनीतिक अभियन्ता हुन्।
विद्यार्थी जीवनमै अखिल क्रान्तिकारी विद्यार्थी संगठनसँग आबद्ध भएर सामाजिक तथा राजनीतिक सक्रियता सुरु गरेका थापाले विद्यार्थीका शैक्षिक समस्या, अधिकार र संगठनात्मक विषयलाई प्राथमिकतामा राख्दै आएको बताउँछन्। उनको भनाइअनुसार, विद्यार्थी संगठनमा आबद्ध रहँदा स्थानीय तहदेखि जिल्ला, प्रदेश हुँदै केन्द्रीय तहसम्म विभिन्न संगठनात्मक जिम्मेवारी सम्हाल्ने अवसर पाए।
विशेषगरी सुर्खेतमा विद्यार्थी संगठन विस्तार, विद्यार्थीलाई संगठित गर्ने तथा उनीहरूका समस्या सार्वजनिक बहसमा ल्याउने कार्यमा आफू सक्रिय रहेको थापाको दाबी छ। संगठनमा लामो समय काम गर्दा विद्यार्थी आन्दोलन र सामाजिक मुद्दालाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर प्राप्त भएको उनी बताउँछन्।
क्रान्तिकारी राजनीतिदेखि स्वतन्त्र सामाजिक भूमिकासम्म
पछि थापा क्रान्तिकारी कम्युनिस्ट पार्टीसँग जोडिएर राजनीतिक गतिविधिमा निरन्तर सक्रिय रहे। पार्टीमा रहँदा संगठन निर्माण, जनसम्बन्ध विस्तार तथा सामाजिक–राजनीतिक मुद्दामा आवाज उठाउने कार्यमा संलग्न रहेको उनी बताउँछन्।
तर पार्टीभित्र देखिएको गुटगत विवाद तथा एक समूहको वर्चस्वप्रति असहमति जनाउँदै आफूले उक्त राजनीतिक यात्राबाट अलग हुने निर्णय गरेको थापाको भनाइ छ।
पार्टीबाट अलग भएपछि आफूलाई कुनै राजनीतिक दलको सीमाभन्दा बाहिर राख्दै सत्य, न्याय, जनअधिकार र सामाजिक परिवर्तनका सवालमा स्वतन्त्र रूपमा आवाज उठाउने धारणा उनले सार्वजनिक रूपमा राख्दै आएका छन्।
पछिल्लो समय थापा आफूलाई सामाजिक अभियन्ता तथा समाजसेवीका रूपमा प्रस्तुत गर्दै स्थानीय जनताका समस्या, शिक्षा, सडक, खानेपानी, विकास बजेट तथा सार्वजनिक सेवासँग सम्बन्धित विषय उठाउँदै आएका छन्।
भिमपाइलाका स्थानीय मुद्दामा जोड
थापाको सामाजिक सक्रियताको महत्वपूर्ण क्षेत्र आफ्नै गाउँ ठाँटीकाँध गाउँपालिका–२, भिमपाइला पनि हो।
गाउँका साझा समस्या व्यक्तिगत विषय नभई सम्पूर्ण समुदायसँग जोडिएका सवाल भएकाले तिनका विषयमा बोल्नुपर्ने उनको धारणा छ। भिमपाइलामा लामो समयदेखि देखिँदै आएको खानेपानी समस्या, सडकको अवस्था, शिक्षा, विकास बजेटको समान वितरण तथा स्थानीय नागरिकका आधारभूत आवश्यकताका विषयमा आफूले आवाज उठाउँदै आएको उनी बताउँछन्।
विकासका योजना निर्माण र कार्यान्वयनमा पारदर्शिता, नागरिकको सहभागिता तथा आवश्यकतामा आधारित बजेट विनियोजन हुनुपर्नेमा उनको जोड छ।
युवालाई सामाजिक उत्तरदायित्वमा जोड्ने अभियान
थापाको सामाजिक सक्रियताको अर्को पक्ष युवालाई सामाजिक उत्तरदायित्वसँग जोड्नु हो।
गाउँको विकास र सामाजिक परिवर्तनका लागि युवाहरू सचेत, जिम्मेवार र संगठित हुनुपर्ने उनको धारणा छ। यसै सन्दर्भमा उनले “हरेक टोल र घरमा एक जना सचेत युवा” जस्ता अवधारणामार्फत सामाजिक जागरणको आवश्यकता औँल्याउँदै आएका छन्।
उनका अनुसार, विकास र परिवर्तनका लागि केवल सरकार वा राजनीतिक दलको मात्र भूमिका पर्याप्त हुँदैन। नागरिक स्वयं पनि आफ्नो अधिकार, कर्तव्य र स्थानीय सवालप्रति सचेत हुन आवश्यक हुन्छ।
संघर्षबाट सामाजिक अभियानतर्फ
रबिन्द्र थापाको सार्वजनिक यात्रालाई हेर्दा विद्यार्थी संगठनबाट सुरु भएको सक्रियता पछिल्लो समय सामाजिक अभियान तथा स्वतन्त्र सामाजिक–राजनीतिक भूमिकातर्फ अघि बढेको देखिन्छ।
पद, प्रतिष्ठा वा व्यक्तिगत लाभभन्दा समाज परिवर्तन, जनताको अधिकार, सामाजिक न्याय तथा स्थानीय समस्याको समाधानलाई प्राथमिकता दिने गरेको थापाको सार्वजनिक अभिव्यक्ति छ।
उनको यात्राको मूल धारणा भनेको व्यक्तिको परिवर्तनसँगै समाज र प्रणालीमा पनि सकारात्मक परिवर्तन आवश्यक हुन्छ भन्ने रहेको देखिन्छ। त्यसका लागि सचेत नागरिक, जिम्मेवार युवा र निरन्तर सामाजिक पहल आवश्यक रहेको उनको विश्वास छ।
